Categorie: Laat je Prikkelen

2018 Er is hoop …

2018 Er is hoop …

Drie jaren na de decentralisaties en transitie datum 1 januari 2015 gaan we met hoop 2018 in.

Een hele hoop opgedane ervaringen, goede voornemens, transformatie plannen, ideeën, dromen, mogelijkheden en kansen om het samen beter te doen voor kind en toekomst.

Ik moet denken aan de woorden van Tiny die al 33 jaar pleegouder is en de PleegOuderRaad gaat verlaten.

“Vroeger werden we als Pleegouderraad gedoogd”, vertelt Tiny.
“Nu zijn we een volwaardige gesprekspartner. Bij een aanpassing van de regels werden we vroeger niet betrokken. Als je pleegouders in de gordijnen wilt hebben, moet je dat vooral doen.”

Datzelfde is natuurlijk van toepassing binnen geheel jeugdland, bij gemeenten en zorgaanbieders, bij kind en hulpverlener, het zijn allemaal parallel processen.

Het lijkt erop dat steeds meer collega’s verstrikt raken in de gordijnen en zeggen dat het genoeg is en dat ze gaan vertrekken. Er wordt gesproken over “jeugdland is jeugdland niet meer”.
En, ja dat klopt!

Tijden veranderen en dus veranderen we allemaal mee, ook jeugdland. We zijn onderdeel van de veranderende samenleving.

Femke vertelde hoe mooi ze de veranderingen rond het kind vond, daar waar zij ervaren heeft dat kinderen vroeger braaf moesten zitten, luisteren en zich aanpassen …, mogen kinderen in deze tijd zichzelf zijn en worden.

Vervolgens kwamen er ook veel andere voorbeelden naar voren van veranderingen ook op het werk in jeugdland zoals bijvoorbeeld roken achter de typemachine, type-ex, kaarsjes branden op de groep, de lange gezellige pauzes waardoor je je meer verbonden voelde met elkaar, een fles wijn in de bureaulade voor de vrijdagmiddag e.d … weemoed over … “de goede oude tijd”

Het moment van transitie 1 januari 2015 heeft jeugdland doen veranderen, jeugdzorg werd jeugdhulp, enkele financiers maakten plaats voor vele financiers waaronder honderden gemeenten.

Voor 2018 staan weer vele veranderingen klaar zoals bijvoorbeeld tijd-schrijven als voorwaarde om te kunnen factureren, en dus geld te ontvangen om salarissen te kunnen betalen, regie-behandelaarschap bij integrale jeugdhulp, individueel budget plafond, hoofd- en onder-aannemerschap en integraal samen werken over de interne schotten van teams, afdelingen en de externe schotten van organisaties en domeinen heen. Samen met nog steeds het zelfde belang en recht voor ogen namelijk dat van kind en toekomst !

De veranderingen gaan gewoon door, of je wilt of niet, of jij het leuk vindt of niet. Pleegzorg is pleegzorg niet meer en onderdeel van het zich ontwikkelende jeugdhulp in gezinsvormen.

We gaan nog gerichter van “ouder op afstand” naar “samen opvoeden”. Het pedagogisch klimaat in de samenleving versterken met buurtgezinnen, steungezinnen, mee leef gezinnen,
nog meer in samenhang samenwerken met informele netwerken en het formele netwerk van scholen, huisartsen, kinderopvang, consultatiebureau, wijkteams, sportclubs e.d. … sterke community.

We kunnen het niet alleen;

It takes the whole village/world to raise the child

Ondanks alle mooie in gang gezette veranderingen, de transitie en transformatie in het zorglandschap, staan we nog maar aan het begin. Er komen nog veel meer veranderingen. Veranderingen die we nu nog niet eens kunnen bedenken … waar we alleen nog maar nieuwsgierig naar kunnen zijn

We zullen, ook in het belang van het welzijn en de continuïteit van organisatie verbanden, het oude (wat dat dan ook is …) los moeten laten. Natuurlijk niet het kind met het badwater weggooien. Uitgangspunten zoals bijvoorbeeld t.a.v. systeemgericht werken moeten opnieuw onder de loep genomen worden omdat systemen veranderen.

We moeten loslaten om twee handen vrij te hebben om nieuwe jeugdhulp vormen te vinden, samen met het informele netwerk en het formele zoals gemeenten, scholen, sportclubs, huisartsen, kerken, veiligheidsketen, collega aanbieders e.d. … in het belang van kind en toekomst.

Soms lijkt het alsof jeugdland in een soort collectieve rouw zit. Sommigen van ons zitten nog in de ontkenningsfase, anderen zijn boos, een aantal vecht, wordt depressief. Op enig moment komt de laatste fase van het rouwproces; aanvaarding.

Collega’s blijven of vertrekken.

Afscheid nemen is een beetje doodgaan …

Dat doet mij denken aan het vrij plotselinge overlijden van mijn vader afgelopen jaar.

Mijn moeder die stevig leunend op haar stok, schiet in afwisselende overlevingsmechanismen;

  • Vechten (boos op de gemeente die niet goed voor de natuur zorgt). Vluchten (uren lang achter de Televisie).
  • Bevriezen (aan tafel zittend voor zich uitstarend).
  • Voortdurend zeggend dat ze ruim 60 heerlijke jaren samen hebben gehad, wie kan dat in deze tegenwoordige tijd van echtscheidingen nog zeggen …
  • Pa is een lijdensweg bespaard gebleven zoals hij dat zelf ook wilde …

Een zichtbare krachtige bovenstroom, ratio en feitelijkheden …

Maar ook was ze opeens alleen in huis, moest zelf de boodschappen halen, voor eten zorgen en een onderstroom van gevoelens voelde ze in haar lichaam, verdriet, pijn, gemis, eenzaamheid en boosheid, waarom was die tumor niet eerder ontdekt, waarom liet hij haar alleen achter …

Af en toe drijft de onderstroom haar af en ligt ze bijna de hele dag op bed.
Zo moe …
“Hoe moet het verder”, piekert ze,
En dat wordt erger als ze ook nog een paar keer valt.
“Zo hoeft het voor mij niet meer”, zegt ze …

Ook in jeugdland hebben we te maken met boven- en onderstromen.

Gezien de impact van alle veranderingen spelen de bovenstromen de boventoon. Daar gaat de aandacht heen en dat moet vaak ook omdat ons bestaan ervan afhangt, tijdsregistratie, beschikkingen, factureren, liquiditeit, integraal werken. Allemaal noodzakelijk om jeugdhulp te kunnen blijven bieden en salarissen te kunnen betalen.

Afgelopen jaar hebben veel collega’s woorden proberen te geven aan de onderstromen, wat het met je doet dat er zo veel verandert, zoveel collega’s vertrekken, het er onprettig bij voelen, gevoelens, gedachten, meningen … Zorgen over hoe het verder moet met jeugdland…en met jezelf … in het belang van kind en toekomst.

Dat is belangrijk, het delen helpt om je niet te laten afdrijven met de onderstroom. Het delen helpt, het brengt ons dichter bij elkaar.

Immers voor het welzijn en de continuïteit van jeugdland en teams is het belangrijk dat we samen sterk staan, samen de schouders eronder kunnen zetten en dat kan alleen als we zowel aandacht hebben voor de bovenstroom als de onderstroom en deze samen in balans brengen.

Dan kunnen we al onze energie richten op de bedoeling of dat waar het ons werkelijk om draait.

Iedereen telt!

Iedereen wil gezien worden en meedoen in de samenleving.
Iedereen moet er zin in hebben, of weer leren er zin in te krijgen (noem het zingeving).
Iedereen moet doen wat nodig is, voor burger, cliënt, kind (vraag), de rest is ondersteunend.
Iedereen moet DOEN waar hij/zij goed in is (vanuit drijfveren).
Gericht op de bedoeling.
Zo blijf je in de cirkel van zingeving, mee doen en iedereen telt;

Jij bent de toekomst !

Het gaat in jeugdland om de betekenis van jeugdhulp in het leven van die ander, meedoen in de samenleving.

Tiny zegt dat heel mooi in haar afscheidsverhaal;

99 van de 100 moeders willen echt wel voor hun kind zorgen.
Maar iemand heeft besloten dat de ouder het niet kan.

Dat is hard.

Als ik goed met ouders overweg kan, gaat de plaatsing ook beter. Een kind steunen zonder kritisch te zijn naar de ouder is niet altijd makkelijk.

Een kind zit niet voor niets in pleegzorg.

Maar het is voor een kind wel belangrijk dat je zijn vader en moeder niet afvalt.

En hiermee brengt ook Tiny onder woorden hoe belangrijk het is om de onder- en bovenstroom in balans te houden;

In het belang van kind, gezin en toekomst.

Tiny legt met deze tekst tevens de verbinding met de zich ontwikkelende jeugdhulp in gezinsvormen, we zijn op weg van “ouder op afstand” naar nog meer “samen opvoeden”, of wel;

Het pedagogisch klimaat in de samenleving te versterken.

De uitdaging die voor ligt in jeugdland is;

Hoe kunnen we met elkaar voldoende stabiliteit en continuïteit behouden en creëren?
Om de transformatie, alle veranderingen in het jeugd-zorglandschap,
Vorm te geven,
Vanuit nieuwsgierigheid naar de toekomst,
Met boven- en onderstromen,
Tussen verleden en toekomst,
In het belang van kind en toekomst!

Samen lerend van al die mooie initiatieven en resultaten in de wereld.

De Schotten met het cruciale belang van gemeenschappelijke taal en de oriëntatie op “welbeing”. Welbevinden zit in het hart van de GIRFEC benadering (Getting It Right For Every Child).

Nicola Sturgeon (PM Scotland) zegt het treffend: “The care system is meant to make thing work for you, not only to stop things happening to you!”

Schotland zet dus, naast wetgeving en onderwijshervorming, in op het bouwen aan een gemeenschappelijke cultuur en taal: voor ouders, voor jongeren en voor professionals.

Luister naar de inspirerende speech van Nicola Sturgeon;

Associatie voor Jeugd – Nicola Sturgeon @ SNP conference

Lees inspiratie uit Denemarken;

Zie: Deense inspiratie voor de transitie en transformatie van jeugdhulp … (PDF)

Leer van Noorwegen gericht op drempelloze jeugdhulp zonder afspraak, continu en zonder vooraf afgesproken eindpunt, waarbij er echt geluisterd wordt naar jongeren.

Zie: How can we best help vulnerable young people?

Er is nog een hoop te doen met elkaar !

In het belang van kind en toekomst !

2015 – 2025 Vuile was transitie Jeugdzorg

De doelen die beoogt worden met de decentralisaties en de nieuwe jeugdwet zijn duidelijk en daar staat vrijwel iedereen achter. Maar wat gebeurt er in de praktijk van alle dag? Wat zien we achter de strategische schermen, achter de politieke berichtgevingen, wat gebeurt er allemaal onder de waterlijn van die ijsberg? Een verhaal over de woelige tijden in jeugdland rond 2014-2015-2016.

Voor en na het transitiemoment van 1 januari 2015. Lukt het een beetje met het samen transformeren? Zien we het kind? Staat het centraal? Aan den lijve ervaar ik jeugdland zowel prive als beroepsmatig.

Ik blijf mij er over verbazen en houd er ook intens van. Met ziel en zakelijkheid blijf ik mij inzetten voor verbeteringen omdat ik weet dat het altijd beter kan en onze kinderen daar recht op hebben.

Lees al vast mijn eerste prive ervaringen in januari 2015 Kind centraal over hoe een opa van het kastje naar de muur gestuurd wordt nu zijn 17 jarige kleinzoon (scheidings problematiek en nieuw samengesteld gezin) weggelopen is naar opa & oma om daar zijn school af te maken. Opa zoekt jeugdhulp maar krijgt het niet.

Lees al vast het verhaal van Femke & Gerben over hun zorgen over James en zijn broertjes binnen de categorie Angst Regeert.

Lees al vast over de schaamte voorbij in jeugdland m.b.t. de kracht van kwetsbaarheid binnen 2016 Schaamte voorbij.


Oktober 2016

Lees de open brief naar Sprokkereef in reactie op zijn adviezen: “Beste Jan Dirk” binnen 2016 Vinken versus Vonken.

Waarom moet ik toch steeds terug denken aan 2013/2014 en het project jeugdhulp en socialen wijk teams?

Lees: Jeugdhulp en sociale wijkteams ter voorbereiding op transitie 2015 en transformatie x


Op 8 december 2016 geven Eberhart vd Laan en Yo hermans (congres #veiligverder) beiden toe dat de gewenste resultaten met betrekking tot de aanpak kindermishandeling de afgelopen jaren niet gehaald zijn. Zij zijn boos en teleurgesteld, ze rekenen zich het zelf aan. Het moet anders ! Weer een roep om transformatie, het anders doen.

In de tussentijd blijft de politieke klem van handreikingen, protocollen, richtlijnen, adviezen en geld gestuurde maatregelen de urgentie bepalen. Ook de handreiking voor gemeentebestuurders die de Taskforce Kindermishandeling en seksueel misbruik uitbrengt eind 2016, namelijk; “Regie op de aanpak van kindermishandeling” ademt weer complexiteit uit, vele initiatieven, ideeën, vergeet ook niet …, en samenhang met …

We moeten terug naar de eenvoud, terug naar de bedoeling: het kind.
Het internationale verdrag inzake de rechten van het kind.


Februari 2017 staat bol van kranten koppen, brieven van belangen verenigingen en kamer debatten over de jeugdhulp en de huidige situatie. Opvallend is dat er in de verkiezingsprogramma”s weinig terug komt. Wel is er een verkiezingsdebat jeugdpoort 21 februari 2017 met o.a. marktwerking, privacy, niet over jeugd maar met jeugd. De kinderombudsman Margrite Kalverboer schrijft een notitie “een knikkerbak met kromme spijkers”.

Op Jeugdzorg Nederland lezen we dat de kamer snel duidelijkheid wil over aanbesteden, “kappen met marktwerking”, “diverse moties”, kinderen in de maatschappelijke opvang, harde kritiek basis eisen voor wijkteams, administratieve lasten en actie plan pleegzorg. In Binnenlands bestuur een kop met “Hou de jeugdwet heel en investeer in innovatie”.

Moties worden aangenomen over 1) het inzetten van een onafhankelijke onderzoeksrechter betrekken bij de evaluatie over de praktijk van waarheidsvinding komend najaar, 2) duidelijkheid en ondersteuning over dialooggerichte gunning en raamovereenkomsten on diensten in te kopen en over de vereenvoudigde procedure bij aanbesteding voor zover noodzakelijk, 3) zorgen dat forensisch-medisch expertise voor kinderen voldoende beschikbaar is, tijdig ingezet kan worden en structureel geborgd is. Het is nog verre van rustig in jeugdland.

Zo maar een voorbeeldje 2017
Prive hoorde ik het verhaal van een kennis uit een van de grote steden in het westen van het land. Hij heeft zo’n 15 jaren vanuit de Filipijnen een bedrijf rond toerisme gerund. Hij heeft 4 jaren geleden een kind gekregen met zijn Filipijnse vrouw. Na lang wikken en wegen hebben ze besloten het bedrijf en hun leven verder voort te zetten in Nederland. Na drie maanden moest moeder weer terug naar de Filipijnen om haar inburgeringspapieren te halen. De kleine meid moest haar vierjarige verjaardag zonder moeder vieren.

Natuurlijk is er skype maar de kleine meid en vader missen moeder. Vader heeft zelf een coach gezocht en is zijn netwerk aan het versterken en is ondersteuning gaan zoeken voor de kleine meid. Een jeugdhulpaanbieder wilde hem thuisbegeleiding bieden met Video Home Training. Vader zag dit niet zitten en heeft nu via school een therapeut gevonden die met hen aan trauma verwerking kan doen en vooral ook met de kleine meid aan de slag gaat opdat de kans kleiner wordt dat zij gedragsproblemen gaat ontwikkelen. Dus werken aan de oorzaken in plaats van aan het vervolg gedrag. Als aan de oorzaken gewerkt wordt veranderd immers als vanzelf het gedrag. Gelukkig was deze vader mondig genoeg om de juiste hulp te vinden, maar hoe gaat het met onze minder mondige ouders?

En dan nog maar niet een financieel plaatje er naast leggen …

Wat kost alle hulp aan vader en dochter nu er nog geen toestemming voor verblijf van moeder in Nederland is?

Wat zijn de kosten van het geven van toestemming aan moeder om in Nederland te verblijven (onder voorwaarden)?

Vele gebeurtenissen en ervaringen onder de waterlijn verwacht rond 2025.


2017 juni – Jeugdhulppumps

De wereld draait door, de wereld veranderd.
Het straatbeeld is anders.
De telefooncellen en praatpalen staan niet meer langs de weg, aan onze hand zit een mobiele telefoon klemvast.

Ook het straatbeeld in jeugdland veranderd.
Het is anders als je om je heen kijkt in jeugdland, op een symposium, training of een congres.

Stonden er vroeger grote oude auto’s, lelijke eendjes en bestel auto’s met gehaakte gordijntjes voor de deur, nu zie je keurige representatieve auto’s staan. Ook de kleding in jeugdland is ook totaal anders. De tuinbroeken, india kleding, gebreide truien, geitenwollen sokken, jezussandalen e.d. hebben plaatsgemaakt voor lange slanke benen onder een mooi jurkje en pumps, met aandacht voor lip stick, tasje en sieraden. Ook zie ik steeds meer mannen in witte overhemden en een kolbert. De ego’s en de logo’s zijn weer in opkomst, de organisatie jasjes worden alleen thuis uitgetrokken. Op de selfies van thuis zie je dan jumpsuites met eikeltjes, huispakken en pyamadagen. In de buitenwereld zijn het pumps.

We komen nu bij elkaar bij roadshows, inspiratiebijeenkomsten of een jeugdevent.
Nieuwe functies en namen worden over genomen uit het bedrijfsleven zo zijn regiomanagers directeuren geworden, komen er contractmanagers, contractbeheerders, zorginkopers, accountmanagers en relatiebeheerders bij.

De politieke dimensie heeft met de decentralisaties of transitie naar de gemeenten de jeugdhulp fors beïnvloed. Het gaat nu vooral om het budget wat de gemeente kwijt is aan jeugdhulp en dan met name om het tarief, de verwijzing gevolgd door een beschikking, het woonplaatsbeginsel, de code, het berichten verkeer. Het draait om verantwoording naar de gemeenteraad, de commissies en de wethouder die in het zadel gehouden moet worden door de ambtenaren. De verkiezingen zijn in zicht …

Veel ambtenaren zijn nodig, verdeeld over amper met elkaar samenhangende kolommen zoals de inkoop, beleid en dienstverlening. In al die ruim 300 gemeenten zijn ambtenaren met hetzelfde bezig voor de eigen gemeenten en voor de regio. Vroeger was het verdeeld in een beperkt aantal provincies. Je hoeft niet gestudeerd te hebben om te bedenken wat er gebeurd en waar dat voor kinderen bedoelde maatschappelijke geld heen gaat. Er worden projectleiders ingehuurd voor het inkooptraject, inhoudelijk adviseurs, crisismanagers etc. … Het wiel wordt opnieuw uitgevonden door al die gemeenten en de aanwezige kennis en kunde van zorgaanbieders wordt vrijwel onbenut gelaten (de uitzonderingen daar gelaten natuurlijk).

Natuurlijk zijn er marktconsultaties en inkoopbijeenkomsten die afgevinkt kunnen worden om de indruk te wekken dat het samen ontwikkeld wordt. Ambtenaren worden benut met hun hobby’s en zo krijg je de ene keer een one-man show over filosofen, dan weer een metafoor met de auto van de wethouder, de medische vergelijking en er is zelfs een gemeente met een geluksambtenaar. Met een high-five is de bijeenkomst aan het einde en zijn de ambtenaren weer dik tevreden met zichzelf.

De jeugdhulp aanbieders zitten in de tussen tijd met liquiditeits problemen omdat gemeenten niet betalen voor de geleverde zorg, gedoe met het berichten verkeer. Ook de indexering overeengekomen tussen werkgevers en werknemers wordt niet altijd doorberekend, dat zouden ze bij de ambtenaren ook eens moeten doen. De jeugdzorgwerkers krijgen dus wel de overeengekomen salarisverhoging maar om dat te kunnen betalen zal het zelfde werk dus wel met minder mensen gedaan moeten worden. Knelpunten worden aangegeven door TAJ Transitie Autoriteit Jeugd.
Zie: Transitieautoriteitjeugd.nl.

In welke wereld zijn wij jeugdhulpverleners terecht gekomen?
Zie: Jeugdformaat.nl.

En weer verschijnt een artikel: Het ontembare spook van de verantwoordingsdruk.
Zie: Kennisnetjeugd.nl.

Ook heerlijke Babylonische  spraakverwarring tussen gemeenten, jeugdhulp, onderwijs e.d. …
Daar waar het binnen de jeugdhulp gebruikelijk is dat je op meerdere tafels met elkaar praat om zo goed de verbinding te houden, de visie te doorleven etc … bleek het bij de gemeente erg belangrijk om de bestuurlijke tafel van de ambtenaren tafels te scheiden en zo mocht de jeugdhulpbestuurder met de wethouders aan tafel zitten en zaten de adviseurs, beleidsmedewerkers, directeuren van zowel de gemeente als aanbieder in de tweede ring. In jeugdland kennen we dat alleen als werkvorm bijvoorbeeld om feedback te geven als de binnenste kring aan het oefenen is met bijvoorbeeld bepaalde gespreksmethoden.

En is de jeugdhulp verbeterd? Is deze veranderd? Getransformeerd zoals de jeugdwet beoogde? Of is het een nieuwe dwangbuis, is het oude wijn in nieuwe zakken? Wat is er anders na al die projecten, proeftuinen en pilots in 2013/2014, bijvoorbeeld die in de Kop van Noord-Holland?
Zie Kennisnetjeugd.nl.

De GGZ pakt zijn lobby weer op. Zie: GGZNederland.nl.

Van wachten is nog steeds sprake. Stil maar wacht maar … Zie VNG.nl.

Onderzoek naar woonplaatsbeginsel: Zie Zorgvisie.nl.

Het symboliserende gevoel erbij: Zie Myswitzerland.com.

Gezocht slagvaardige toegewijde mensen: Zie Socialevraagstukken.nl.

Een ding is zeker, we hebben de nieuwe route nog lang niet gezamenlijk gevonden, hoe zit het met de verdraaide organisaties? Hoe gaat het met de kinderen?

De toekomst ligt in ons!
Soms lijkt het alsof je alleen sneller gaat, echter samen kom je verder … vanuit passie en betrokkenheid, dat gaat verder als intenties, plannen,papieren, factsheets, handreikingen, richtlijnen, kaders e.d. …
Het vergt vasthoudendheid en een langecadem om organisatie veranderingen cultuurprocessen generationele cirkels te door breken.
Het is en blijft de moeite waard.


4 December 2017 – Rene Peters, Man naar mijn hart

René Peters

Tweede Kamerlid namens het CDA
Bijdrage begrotingsdebat jeugd
Geplaatst op 4 december 2017

Voorzitter, ik spreek vandaag mede namens de ChristenUnie-fractie.

Voorzitter,

In theorie is het eenvoudig. Een klein kind met een groot probleem is beter te helpen dan een groot kind met een groot probleem. Als een mens meerdere problemen heeft, dan is het goed dat er meer hulp komt. Maar het liefst geen teintallen hulpverleners. En het liefst niet allemaal tegelijk. Hulpverleners horen hulp te verlenen. En niet de helft van hun tijd bezig te zijn met het invullen van nutteloze formulieren en het zetten van vinkjes op computerschermen. En omdat het maar zelden voorkomt dat een mens slechts een probleem heeft dat bovendien exact samenvalt met gemeentelijke afdelingen, financieringsstromen, afgebakende kaders en ideaalplaatjes etc, moet gestreefd worden naar maatwerk.

Het probleem was helder. De oplossing waren de decentralisaties.

In theorie is het zo simpel. Dan nu de praktijk.

Voorzitter,

Er gaat veel goed in ons land. Maar het kan en moet nog heel veel beter. En dat gaat niet vanzelf. En een deel van de oplossingsrichting ligt wel degelijk in Den Haag.

Voorzitter,

We sturen vanuit Den Haag langs drie politieke uitspraken die waar lijken. Maar die er intrinsiek voor zorgen dat de zorg bureaucratisch, versnipperd is, en versnipperd blijft. Wij zorgen er met al onze goede bedoelingen voor dat de zorg op sommige plaatsen een onontwarbare kluwen van verantwoordingssystematieken en financieringsstromen is en blijft. Wij zorgen er voor dat maatwerk moeilijk blijft en dat bureaucratie niet af maar eerder toe zal nemen. Dat kan en moet anders.

Voorzitter,

Op de eerste plaats vinden wij het heel belangrijk dat voorzieningen rechtmatig worden verstrekt. Er wordt dus op veel plaatsen tot drie cijfers achter de komma uitgeschreven aan welke voorwaarden iemand moet voldoen om welke voorziening of zorg te mogen ontvangen. En dan gebeuren er rare dingen. Geen zorg zonder diagnose bijvoorbeeld. Kinderen in Nederland hebben zoveel meer diagnoses dan in de ons omringende landen dat we ons toch eens achter de oren moeten krabben. Is onze jeugd echt zo ziek? Natuurlijk niet. Maar ook maatwerk wordt bijzonder moeilijk. Volgens de wetten van de logica kan iets juist zijn of niet juist. Iets kan niet tegelijkertijd juist en onjuist zijn. In Den Haag kan dat wel. We zeggen dat we maatwerk willen. Maar we eisen rechtmatigheid. Wat kan de minister doen om de overdreven nadruk op rechtmatigheid te verminderen?

Voorzitter,

Op de tweede plaats willen we risico’s uitsluiten. Wanneer er iets verkeerd gaat willen we herhaling voorkomen en de verantwoordelijken aanpakken. Want accepteren dat ongelukken niet te voorkomen zijn kunnen we niet. Ook dan gebeuren er bijzondere dingen. Om te voorkomen dat ze worden aangesproken op onvermijdelijke fouten, gaan mensen risicomijdend gedrag vertonen. En beleidslijnen en protocollen die fouten moeten voorkomen, worden niet alleen geschreven. Ze moeten ook worden nageleefd. En, nog erger, men moet kunnen meten dan ze worden nageleefd. We willen minder regels, professionals die hun nek uitsteken en minder bureaucratie. In het verkeer kun je niet naar links willen en naar rechts sturen. In Den Haag kan dat wel. We willen minder regels en minder bureaucratie maar we eisen meer regels en bureaucratie. Bij ieder incident.

Voorzitter,

Ten derde sturen we op de best mogelijke hulp voor ieder probleem dat een mens kan hebben. Het record aantal hulpverleners dat ik als wethouder in een gezin trof was dertig. Zeven van hen noemden zich casemanager. Natuurlijk kon dat anders. Dat was zelfs wenselijk. Dat vond eigenlijk iedereen. Maar ja, iedere hulpverlener had zo zijn specialisatie, achtergrond, financiële belangen of uitspraken van rechters die zijn of haar aanwezigheid noodzakelijk maakte. Sinds mensenheugenis spreken wij over een gezin en een plan. Toen dat niet bleek te lukken hebben we er ‘een gezin, een plan, een regisseur’ van gemaakt. Maar ook dat blijkt moeilijk. Zeker zolang er wettelijk meerdere regisseurs mogelijk zijn. We willen een gezin en een plan. We willen volgordelijkheid in de aanpak van problemen. Maar we sturen op specialisatie. En op toegang voor alle hulp tegelijkertijd. Via huisarts, rechter, wijkteam enz enz enz. Je kunt niet naar Amsterdam willen reizen en de trein naar Maastricht pakken. In overheidsland kan dat wel. Ziet de minister een rol voor zichzelf weggelegd om het gesprek tussen de rechterlijke macht, huisartsen en gemeenten te bevorderen?

Voorzitter,

Dat kan en moet anders. Zolang wij vanuit dit huis blijven sturen op rechtmatigheid, risicobeheersing (die bovendien bij ieder incident wordt uitgebreid) en de best mogelijke zorg voor ieder deelprobleem, houden we regeldruk en bureaucratie. Blijkt maatwerk steeds onmogelijk. En blijft een gezin en een plan, al dan niet met een regisseur een utopie. Wij hebben in dit huis een zware verantwoordelijkheid. Ruimte bieden aan gemeenten. Vertrouwen in de professionaliteit van mensen uit de praktijk. Accepteren dat niet alles goed gaat, zonder hijgerig de minister te wijzen op systeemverantwoordelijkheid. En te schieten in de risico-regelreflex. Maar wel sturen waar dat nodig is.

Contractering

We zijn het er allemaal over eens. De transitie was een middel. Het ging om een echte verandering. Om de zogenaamde transformatie. Maar bewegen is niet gemakkelijk als je weinig bewegingsruimte hebt. Ook in tijden van bezuinigingen hebben gemeenten maar twee knoppen om aan te draaien. Tarieven verlagen of toegang verkleinen. Maar als minder kinderen zorg kunnen krijgen is dat slecht voor kinderen. En als tarieven steeds lager worden kunnen instellingen de zorg niet meer leveren. Aan de andere kant hebben instellingen ook knoppen om aan te draaien. Als de tarieven omlaag gaan, gaat het volume omhoog. En het liefst met cliënten die nauwelijks zorg nodig hebben bijvoorbeeld. Dat is een heilloze weg. Zowel instellingen als gemeenten hebben langjarige contracten nodig en een eerlijk tarief. Veranderingen die noodzakelijk zijn kunnen worden voorgefinancierd. En er kan gezamenlijk worden opgetrokken om de totale zorgvraag kleiner te maken waar dat kan. Aanbestedingen van bijvoorbeeld wijkteams brengen bovendien continuïteit ernstig in gevaar.

Mijn vraag aan de minister:

Wat kan de minister doen om langjarige contracten mogelijk te maken?
En wat kan de minister doen om redelijke tarieven vast te stellen?
En ten slotte hoe gaat de minister er voor zorgen dat gemeenten maximale ruimte krijgen binnen de aanbestedingswet om te doen wat gedaan moet worden?

Regionale samenwerking

Voor een goede transformatie is een goede regionale samenwerking noodzakelijk. Deels om de bureaucratie te verminderen. Gemeenten vragen allemaal dezelfde dingen. Maar allemaal op een verschillende manier. Wat gaat de minister doen om regio’s te bewegen hun verantwoordingssystematiek op elkaar af te stemmen?

Jeugdzorg wordt ingekocht via zogenaamde centrumgemeenten. Zij kopen de zorg in voor de hele regio. Als een deel van die regio plotseling besluit delen van de zorg zelfstandig aan te besteden, heeft dat enorme gevolgen voor de rest van de regio. En voor instellingen die , pak hem beet, twintig procent van hun omzet kunnen verliezen. Wat gaat de minister doen om dit risico te verkleinen?

Speciale aandacht vraag ik in deze context voor de gecertificeerde instellingen voor jeugdbescherming en jeugdreclassering. Omdat het aantal onder toezichtstellingen daalt en er relatief weinig trajecten voor reclassering zijn, is een behoorlijk voedingsgebied nodig om kwaliteit te kunnen bieden. Als gemeenten verplicht zouden worden gecertificeerde instellingen aan te besteden, dan gaat die kwaliteit verloren. Kan de minister bevestigen dat juist voor deze instellingen die aanbestedingsplicht niet hoeft te gelden?

Financiën

Gemeenten zijn wettelijk verplicht voldoende jeugdzorg in te kopen. In die zin kan geld dus letterlijk nooit het probleem zijn. In de praktijk is het dat soms wel. Er zijn verschillende gemeenten die diep in de rode cijfers gaan. Vier vragen aan de minister.

  1. Schat de minister in dat er een verdelingsprobleem is, waar iets aan gedaan moet worden? Hoe staat het met het nieuwe objectieve verdeelmodel?
  2. Hoe ziet de minister de rol van het zogenaamde transformatiefonds uit het regeerakkoord bij het oplossen van de financiële problemen?
  3. Hoe houdt de minister vinger aan de pols bij juist die gemeenten om te zorgen dat ook daar voldoende zorg ingekocht blijft worden?
  4. Hoe ziet de minister in dit kader de regionale solidariteit? En ziet de minister een rol weggelegd die solidariteit (ook financieel) eventueel af te dwingen?

Een stevige start

In zijn laatste brief schrijft de minister over het belang van een stevige start. Het gaat dan vooral om de eerste 1001 kritieke dagen. Mijn collega Voordewind heeft hier eerder aandacht voor gevraagd. Er zou vanuit NJi en VNG een handreiking komen voor het versterken van ouderschap en ondersteuning bij de opvoeding. Dit was een toezegging van de vorige bewindspersoon (staatssecretaris Van Rijn) bij het WGO vorig jaar. Hoe staat het met deze handreiking, vraag ik de minister?

In het verlengde hiervan vraag ik ook aandacht voor het belang dat relatietherapie toegankelijk en betaalbaar blijft. Jaarlijks krijgen 70.000 kinderen te maken met ouders die uit elkaar gaan. Vaak heeft dit ook een zware impact op deze kinderen. De minister zet in op de Divorce Challenge, maar voorkomen is beter dan genezen. Hoe kijkt de minister aan tegen de mogelijkheid om relatietherapie (onder voorwaarden) in het basispakket te brengen?

We willen dat onze kinderen veilig kunnen opgroeien. Jaarlijkse krijgen echter 120.000 kinderen te maken met kindermishandeling. Vaak vinden hulpverleners, maar ook buren en familie, het echter moeilijk om vermoedens van mishandeling te bespreken. Onlangs hadden we in de Kamer een bijzondere procedure waar het belang van een open gesprek over vermoedens van kindermishandeling werd benadrukt. Wat gaat de minister doen om te zorgen dat dit open gesprek normaal wordt?

Voorzitter, ten slotte,

We doen veel goed in ons land. We hebben objectief gezien veel om trots op te zijn. De transitie staat. De transformatie nog niet. En er zijn voldoende aandachtspunten, risico’s maar ook kansen. Deze oud-wethouder heeft wel een cri de coeur. In Nederland organiseren we de zorg voor mensen rondom departementen, beleidslijnen enzovoort. Maar een mens heeft geen problemen die precies passen binnen een departement. Als je 18 wordt in een instelling, ben je in theorie volwassen. Je mag daar niet blijven wonen. Geen probleem zegt VWS. Je kunt verlengde jeugdzorg aanvragen bij de gemeente. Geen probleem zegt de afdeling wonen. Je kunt terug naar je ouders of je huurt iets goedkoops. Geen probleem zegt afdeling inkomen. Want er zijn maar twee smaken. Je kunt werken of studeren. Wel een probleem zegt een kind van 18. Terug naar mijn ouders kan ik niet. Goedkope huurruimte is er niet. En waarvan zal ik het betalen? In Oss haalde ik gemeenteambtenaren van verschillende afdelingen bij elkaar. Aan wie, geachte minister, stuur in mijn zorgen? En wie pakt ze op?

De Toekomst ligt in ons

2018

Het begon vol hoop maar al snel bleek de malle molen van jeugdland, aanbestedingen, kosten, wachtlijsten, zorgen e.d. … nog op volle toeren te draaien. Zie bijvoorbeeld:

2014 Doen wij nog wel het goede?

Trend

Vele campagnes rond kinderen passeren ons. Bijvoorbeeld “Don’t Look away!”, tijdens de wereldkampioenschappen voetbal. “De wereld brandt maar kinderen hebben hem niet aangestoken!”, rond kinderen in noodsituaties. Met “children are not tourist attractions” probeert Friends International, dat zich inzet voor kans arme kinderen, toeristen bewust te maken. De documentaire “last minute weeshuis” is in november in première gegaan over vrijwilligerswerk in weeshuizen in het buitenland. Met name de laatste twee voorbeelden leveren reacties van mensen die zich aan gevallen voelen op hun goede intenties. “Ben ik een van die aasgieren op die poster?”, “In hoeverre is het eerlijk dat ik mij nu afgeschilderd voel als een ramp toerist?”

Project Filippijnen

Kinderrechten

Met onze vakantie verhalen en foto’s wil ik een bijdrage leveren aan de dialoog en discussie over of wij nog wel het goede doen? Wetende dat ieder kind, gezin, gemeenschap, situatie, land, ervaring anders is. Maar ook wetende dat elk kind rechten heeft opgenomen in het kinderrechtenverdrag.

Intenties

Niemand twijfelt in het algemeen aan de goede intenties van toeristen, reizigers, vrijwilligers en stagiaires die tijd en geld geven aan kinderen. Het is natuurlijk en goed om voor armen en kwetsbare kinderen te zorgen waar ook ter wereld. Kinderen doen een natuurlijk appel op ons.
Maar wat als door de veranderende tijd en inzichten deze inzet het probleem in stand houdt in plaats van dat het bijdraagt aan oplossingen voor deze kinderen? “it’s a small world” denk aan telefonie, internet, luchtvaart maar ook aan de behoefte van vele (jonge mensen) iets nuttigs te willen doen. Het is altijd goed ons af te vragen of we nog wel het goede doen. Laten we beginnen bij de “gewone toeristen”. Iedereen herkent vast wel iets uit de volgende vakantie praktijk voorbeelden.

Kleuterschool Vietnam

Dag Sinterklaasje!

De lokale gids stopt bij een Vietnamees kleuterschooltje. “Eindelijk kan ik mijn presentjes kwijt” hoor ik achter mij. De opgetogen vrouwen gaan met ballonnen, chips en snoepjes de klas binnen. Zo’n 40 kleuters zitten vrolijk op stoeltjes in een kring. Het ziet er uit als een normale kleuterklas met vrolijke posters, het ABC, een rek voor de mokken en zelfs een TV.
Stel je voor dat er in NL japanners zouden stoppen voor een school en zij snoep gingen uitdelen en foto’s maken … Als de toeristen de klas weer uitlopen zingen ze met een lach op het gezicht “dag sinterklaasje, daaag”..

Drijvende markt

Kinderen lonen!

Moeder stuurt de boot naar de groep toeristen op de drijvende markt. Zoon probeer de bananen te verkopen. Zonder zoon zou het langer duren, de verkoop vanuit de boot minder efficiënt gaan, de toeristenboot al weer weg zijn. Zoon is nodig voor het gezinsinkomen en kan daarom niet naar school. Doordat de toeristen de bananen van moeder en haar schattige zoon kopen is het lonend om zoon niet naar school te laten gaan. De toeristen houden zo in stand dat het kind het recht op onderwijs niet krijgt.

Wat er ook speelt in een land, laat het vooral de kinderen zijn !

In alle vroegte gaan de oudste kinderen naar school. De jongsten worden aangekleed en gaan mee naar de markt. Daar liggen ze op stoeltjes en als ze wat ouder worden helpen ze spelenderwijs moeder. Een prachtig tafereel voor de toeristen.

Markt Vietnam

Als de kinderen uit school komen spelen ze rond de markt terwijl de jongsten slapen. Een van de kinderen gaat met moeder mee naar de fabriek om nog wat fruit te pellen. De gids laat de toeristen deze fabriek zien. Er hangt een gezellige sfeer in de fabriek maar het roept ook unheimische gevoelens op bij toeristen.
Kinderen helpen ouders soms net als in NL waar ik vroeger mijn moeder hielp met prijzen van de panty”s en het schrobben van de winkelvloer.
In het buitenland is het vaak moeilijk te zien of kinderen naast het helpen in het gezin ook naar school gaan en tijd krijgen om onbekommerd te spelen. Het ziet er allemaal schattig en aandoenlijk uit die kinderen die meehelpen, maar is het dat ook?

Samen pellen

Kinderen fotogeniek

Het is menselijk dat we genieten van het spel, de onbevangenheid, de onschuld en het plezier van kinderen, ook tijdens onze vakanties. Ook daar maken we, net als thuis, foto’s van kinderen. Over het algemeen vinden de mensen het prachtig en leuk als toeristen foto’s van ze maken. Zij maken ook foto’s van de toeristen. Ze willen graag een foto met het eigen mobieltje van zichzelf met die grote witte reuzen. We grappen wel eens dat als we voor elke foto een dollar zouden krijgen we het geld voor de volgende vakantie al weer bijeen gespaard hebben.

Foto geniek

Soms vragen toeristen zich af of het wel gepast is om foto’s te maken van armoede, werk in een fabriek, bedelende kinderen of anderszins mensen in kwetsbare situaties.
Natuurlijk moeten we respecteren waar ook ter wereld als mensen niet op de foto willen. Natuurlijk moeten we ons realiseren dat wij als blanke rijke toerist een positie hebben waarin het land mede afhankelijk is van het geld dat wij mee brengen. Maar we hoeven ook niet roomser te zijn dan de paus. Immers overal vliegen de foto’s en video”s rond op sociaal media en overal hangen camera”s en worden beelden bekeken. De discussie over privacy is nog lang niet ten einde (zie ook onderaan artikel maart 2015 discussie fotograveren).

Foto geniek

Will you buy from me?

Gezang van zeurderige, zingende, klagende, claimende en dwingende kinderstemmen overvalt ons. “How are you?” Were do you come from “What is your name?” Will you buy from me?” You promised me” “you buy from my friend” “please mister“
We staan op een parkeerplaats in Cambodja net over de grens met Vietnam. In goed engels proberen de kinderen hun waar te verkopen en zeer vasthoudend een deal met je te maken. Ze trekken de meest zielige gezichten, sniffen, doen alsof ze boos zijn, verdrietig etc …. Ze spreken de mensen persoonlijk aan en doen een sterk emotioneel beroep op de toeristen. “Hartverscheurend” hoor ik naast mij.

Cambodja

Ik voel weerstand en irritatie opkomen. “Wat zijn deze kinderen verpest, wat zonde!” De kinderen kunnen het uiteraard niet helpen dat zij in deze omstandigheden opgroeien. De kinderen geven aan wel naar school te gaan en met het goede Engels lijkt dit ook waarschijnlijk.
Maar is dit hartverscheurend of gewoon goed theater?
De toeristen gaan massaal voor de bijl en kopen veel dus het loont voor deze kinderen en gezinnen. Maar hoe zien we dit in relatie tot de rechten van het kind, het onbekommerd kind kunnen zijn?

Dagelijks leven

How are you?

We kijken bij een stenen fabriekje in Vietnam. Een gezin runt het en woont er bij. “Wat aangrijpend zoals die mensen leven”, hoor ik naast mij. Terwijl ik juist denk wat een mooi voorbeeld van een gezin die trots werkt voor het inkomen, kinderen die spelen, jongetje op fiets, meisje komt jong hondje showen. Het doet mij denken ook aan Manilla waar een moeder haar kind de fles gaf op een stukje karton op straat. Er straalde zoveel liefde warmte en geborgenheid vanuit. Wat fijn dat zij middelen ter beschikking had (van een project?) om haar baby zo te voeden en verzorgen.

Manilla zorgzaam

Wat je ziet is soms niet wat het lijkt

Kinderen die een emotioneel appel op je doen zijn soms kinderen die door volwassenen ingezet worden als “waar” of “handelsgoed” om zo van toeristen geld te krijgen en er financieel beter van te worden, soms vanuit armoede, soms vanuit materialisme. Bijvoorbeeld door kinderen in te zetten bij het bedelen (baby op je arm of jong zielig kind met gescheurd shirtje), kinderen die toeristen vragen voor hen melk te kopen (na het innen van het geld gaat de melk weer in de kan), kinderen die met dans, muziek of kunstjes geld binnen halen (in te leveren bij de volwassenen voor wie zij dit doen), kinderen die iedere dag werken voor het gezinsinkomen op het land, in de fabriek of door spullen te verkopen etc. …

Thailand

Investeren in kinderen is investeren in toekomst

Veel projecten in het buitenland zijn ontstaan door toeristen die zich het lot van deze kinderen hebben aangetrokken. Zij hadden de moed en het doorzettingsvermogen iets voor deze kinderen te willen betekenen en begonnen als PI (Particulier Initiatief) of als NGO (Non Government Organisatie) een project. Bijvoorbeeld een project voor ondersteuning van straatkinderen, een school, een kinderhuis of een ziekenhuis. In Cambodja gaan we langs bij 2 vergelijkbare onderwijs projecten. Het ene project gestart op initiatief van een Nederlander, het andere een Zwitser. Beide projecten geven (aanvullend op het lokaal onderwijs) een dagdeel diverse vormen van onderwijs, training, workshops, een maaltijd e.d. en werken samen met de betreffende gemeenschap. De projecten (gemeenschappen) lagen ongeveer 15 minuten tuk-tuk rijden van elkaar vandaan. Men kende elkaar niet, werkt niet samen, wisselden geen ervaring en kennis uit. Naderhand bleek dat er toch ergens een connectie was. Er bleek besloten te zijn dat ieder voor zich zijn eigen ding blijft doen …. …huh? ….

Empowerment

Community based?

Als we de informatie van vele projecten lezen werkt iedereen tegenwoordig community based of wel vanuit de gemeenschap. Projecten zijn gericht op empowerment, helpen de mensen het zelf te doen of wel “geef hen een hengel en geen vis”.

Anja vertelde in NL dat zij het toch maar niet kon begrijpen dat er steeds zo veel kinderen niet naar haar schooltje kwamen, het schooltje dat zij ondersteunt op het platteland in Cambodja. De kinderen moeten mee als de ouders voor seizoenarbeid naar Thailand gaan. In Cambodja leg ik het dilemma voor. De Cambodjaan is duidelijk over dit probleem; men moet de ouders vaardigheden leren om op een andere wijze inkomen te verdienen als het werken op het land niet loont tijdens bepaalde seizoenen. Pas dan gaat het gezin niet nood gedwongen tijdelijk naar Thailand en kunnen de kinderen naar school blijven gaan.

In deze blog had ik vervolgens een passage opgenomen van een gesprek bij een onderwijsproject in cambodja. De werkgever in Nederland heeft veel van mijn vragen uitgebreid beantwoord en verzocht tevens om de passage in deze blog te verwijderen. ” Op onze beurt hebben wij als werkgever het verzoek om het volgende deel van je blog te verwijderen:(..) Net zoals we de privacy en confidentiality van onze kinderen en hun families heel serieus nemen, nemen we dit ook heel serieus wanneer het gaat om onze medewerkers. Ze heeft je open ontvangen en te woord gestaan. Helemaal geen probleem, dit doen we graag. Het refereren naar gesprekken en personen en citeren (wel of niet onder pseudoniem) is verder ook geen probleem mits hier van te voren toestemming voor is gegeven op basis van wederzijds begrip hoe de informatie gebruikt gaat worden (oftewel informed consent). Als citaten gebruikt worden behoren deze letterlijk de woorden van de persoon te bevatten, bijv. op basis van audio opnamens of woord-voor-woord notities genomen tijdens het gesprek en niet op basis van interpretaties van wat er gezegd is.”
Ik heb voldaan aan het verzoek.

In Sulawesi kwamen we tegen dat kinderen die uit de gemeenschap naar het (door Nederlanders opgezette) kinderhuis waren gehaald vervolgens vanwege hun problematische gedrag in het kinderhuis weer in de gemeenschap ondergebracht werden. Kinderen met een gestoorde hechting en ernstige verwaarlozing en kinderen met een traumatisch verleden die bv gezien hadden hoe hun vader bij weg werkzaamheden bedolven werd door het puin.

Het lijkt soms alsof het gesprek en de discussie over community-based werken, hechting, trauma’s e.d. nog moet starten.

Vrijwilligers

In de ruimte hangen 3 jonge blonde meiden om de tafel en vlechten elkaars haar. Het zijn drie vrijwilligers voor het kinderhuis waar max. 20 kinderen kunnen wonen. Er komt volgende week nog een vierde vrijwilligster. De meiden vertellen dat zij hier voor gespaard hebben, niet uit zijn geweest, bijbaantjes gedaan en bij familie en vrienden alles gedaan hebben om geld bij elkaar te sprokkelen voor een ervaring als vrijwilliger met weeskinderen in het buitenland. Zo”n 200 euro per week betaalden zij vooraf naast de vlucht. Aangekomen in het kinderhuis in Sulawesi kregen zij het gevoel niet nodig te zijn. Het kinderhuis draait, kinderen gaan naar school, lijken zich prima te vermaken en gewend te zijn aan de vrijwilligers die komen en gaan. Veel meer als een muurtje schilderen lijkt er niet nodig. En veel kinderen blijken geen wees te zijn en gaan af en toe naar hun ouders. Hoe vertel je dit verhaal later thuis aan al die mensen die met respect en bewondering jou geld en knuffels hebben gegeven om mee te nemen? Het lijkt alsof er een taboe rust op het praten over deze tegen vallende ervaringen. Vrijwilligers schamen zich vaak omdat hun idealen vooraf zo verschillen met hetgeen zij later ervaren in de praktijk van het werken als vrijwilliger in het buitenland. Dat neemt overigens niet weg dat de vrijwilligers markt booming business lijkt te zijn als we de vele aanbieders op internet zien die vrijwilligerswerk, stages, expedities e.d. aanbieden. Zouden al die landen, projecten en kinderen nu echt zitten te wachten op weer een wit persoon die een aantal weken langs komt?

Campagne voeren

Industrie

Naast de nog steeds omvangrijke seksindustrie, is in de veranderende tijd ook de weeshuisindustrie ontstaan. Kinderen zijn door familie naar deze kinderhuizen toe gebracht met beloftes over goed eten, zorg en onderwijs. Kinderen zijn verwijderd van familie ongeacht het recht op Family live. Families zijn uit elkaar gevallen. De kinderhuizen zijn met de veranderende tijd tot ondernemingen geworden waarin het vooral draait om geld binnen te halen. De kinderen dansen en zingen voor passerende toeristen en soms komen bussen vol toeristen knuffels brengen en even met de kinderen spelen om weer te vertrekken na een gift in de gift box. Anderen halen flinke sommen geld binnen door vrijwilligers uit te nodigen voor een bepaald bedrag een onvergetelijke ervaring op te doen. De onderneming staat centraal en de kinderen zijn een middel geworden om geld binnen te halen. Kwetsbare kinderen die als handelswaar doorverkocht kunnen worden naar bijvoorbeeld een ander weeshuis of de seksindustrie. Doen we nog wel het goede?

Doen we het goede?

Uiteraard zijn willekeurige projecten in diverse werelddelen niet met elkaar te vergelijken. Maar wel is het waar ook ter wereld zinvol om ons af te vragen of we als toeristen, stagiaires, founders of vrijwilligers nog wel het goede doen. De tijden veranderen en we hebben nu bv vrijwel overal WIFI ter beschikking, veranderen wij met onze goede bedoelingen voldoende mee?

Alternatieven

In het boek “Hoe nu verder?“ zijn uiteenlopende bijdragen te lezen in het ontwikkelingsdebat. Wat is wijsheid, hoe lossen we de wereld problematiek op, welke bijdrage kunnen jij en ik geven? Wat kunnen we leren van missers? Een kant en klare oplossing is er helaas niet. Ontwikkelingswerk en jeugdhulp is geen wiskunde. Enkele gedachten;

Wat draag jij bij?
  • Denk na voordat je geld geeft aan een bedelend kind, spullen koopt van kinderen op het strand of op straat die niet naar school gaan, kinderen meeneemt naar bv je hotelkamer, vrijwilligerswerk gaat doen met kinderen in het buitenland.
  • Steun projecten die gezinnen helpen bij elkaar te kunnen blijven, helpen om aan inkomen te komen, aandacht hebben voor zorg en hulpverlening, helpen de gezinnen zichzelf te helpen binnen de gegeven omstandigheden.
  • Koop door gezinnen of gemeenschappen vervaardigde producten om te helpen bv opdat kinderen naar school kunnen of eet bij speciale projecten om bv straatkinderen te helpen ervaring op te doen in de horeca.
  • Organisaties investeer in lokale gidsen en lokale sleutelfiguren, zij lijken het de toeristen naar de zin te willen maken en zien dat die toeristen het leuk vinden om sinterklaasje te spelen op een schooltje of een kinderhuis. Leer lokale gidsen en sleutelfiguren toeristen uit te leggen wat zij wel kunnen doen om de lokale mensen te helpen.
  • Laten we blijven proberen gezamenlijk gecoördineerd een duurzaam wereldwijd systeem te ontwikkelen dat recht doet aan kinderen (ipv ieder voor zich probleem- of projectgestuurd aan het werk te gaan, van gefragmenteerd naar inclusie, met aandacht voor het juridische systeem, professionalisering van sociaal werk, kindvriendelijke protocollen of richtlijnen, zowel preventief als zorg en hulpverlenend).
  • Laten we overheden en lokale staf ondersteunen en trainen bij programma”s voor gezinnen, dorpen, gemeenschappen om zich zelf te helpen bij armoede, gezondheidsproblemen, onderwijs e.d. Laten we alert blijven op corruptie en niet overnemen (bv met vrijwilligerswerk).
  • Laten we creatief op zoek blijven gaan naar nieuwe interventies b.v. een project i.s.m. lokale overheden en lokale hulporganisaties waarbij b.v. toeristen fiches, buttons, pennen of id uit kunnen delen, waarop gezinnen verwezen worden naar lokale hulp organisaties om hulp te krijgen bij voldoende inkomen en schoolgang. Wellicht moet het een waarde vertegenwoordigen maar …. alertheid op misbruik …
  • Laten we vooral doorgaan met opkomen voor de rechten van kinderen immers investeren in kinderen is investeren in toekomst, niets doen is geen optie!
Never give up

Renee Middel

Zie ook mijn artikelen:

Zie ook: Thinkchildsafe.org


Top artikel in december 2014, straight from the heart !!!!

Bron: https://www.telegraaf.nl

Vrijwilligerswerk: laat belang kind altijd voorop staan!

Wat je dochter gaat doen na het behalen van haar eindexamen? Een half jaar naar het buitenland, dat is helemaal zelfontplooiings-verantwoord tegenwoordig. Ze gaat vrijwilligerswerk doen in een kindertehuis in Afrika. Jouw kind dat kinderen gaat helpen. En opeens is daar de discussie: is vrijwilligerswerk met kinderen wel in het belang van de kinderen zelf? Karin van Mullem, maker van de documentaire Last Minute Weeshuis, licht haar visie toe.

“Veelvuldig is afgelopen weken het onderwerp vrijwilligerswerk met kinderen in de media geweest. Gelukkig, want het is heel belangrijk dat er zo snel mogelijk iets gaat veranderen in de wereld van het “voluntourism”. Helaas valt me op dat de discussie soms niet inhoudelijk gevoerd wordt, maar of “het vrijwilligerswerk nu wel of niet gedaan mag worden”.
In het belang van het kind

Allereerst wil ik aangeven dat ik een voorstander ben van vrijwilligerswerk in het algemeen, het is heel mooi dat mensen tijd en energie willen steken in het helpen van andere mensen. Maar juist omdat het zo”n mooie daad is, is het des te meer belangrijk dat het ook daadwerkelijk goed besteedde energie is en ook écht bijdraagt aan het doel dat we willen helpen.

Zelf heb ik een documentaire gemaakt: Last Minute Weeshuis. Hij is 13 november 2014 in première gegaan en het doel van de documentaire is om meer bewustwording te creëren over de vraag of vrijwilligerswerk wel in het belang van het kind is. De aanleiding hiervoor was dat vrijwilligerswerk met kinderen een steeds grotere trend werd, maar ook voor steeds kortere duur werd aangegaan met steeds grotere “idealen en doelen”. Iets wat helaas niet hand in hand gaat.
Vrijwilligerswerk schadelijk?

Daarnaast kwam vanuit de wetenschap steeds sterker naar voren dat het zelfs in sommige situaties schadelijk is voor de kinderen. Last Minute Weeshuis neemt je mee in deze wereld en vertelt het gecompliceerde verhaal van drie vrijwilligers op drie verschillende projecten met kinderen in Cuzco, Peru. De documentaire laat tevens de kant van de projecteigenaren en de kinderen zien. Opvallend was dat op geen van de projecten criteria worden gesteld aan de vrijwilligers.

Bovendien gaf een van de projecteigenaren aan dat er meer vrijwilligers zijn in Cuzco dan plekken waar vrijwilligers nodig zijn. Sommige kinderen hebben al honderden vrijwilligers voorbij zien komen en moeten elke week weer opnieuw afscheid nemen van iemand van wie ze eindelijk weer die liefde en aandacht kregen die ze zochten. De documentaire laat zien dat je niet zomaar “getraumatiseerde” kinderen in een geheel andere cultuur kunt helpen. Ook moet de hechtingsproblematiek niet onderschat worden.
Onwenselijke systemen van kinderopvang

Tijd dus dat het beleid van vrijwilligersorganisaties onder de loep genomen wordt en de vrijwilligers realistischer kijken naar wat ze wel en niet kunnen doen, en ook kritisch tegenover de organisaties zijn.

Opvallend vind ik alleen in de reacties in de media dat er voor- en tegenstanders optreden en de “tegenstanders” in deze discussie zich voelen aangevallen en reageren met: “het project waar ik was, is wel goed”, “goed doen mag ook al niet meer”, “het is goed voor de zelfontplooiing van de vrijwilliger” etc. Het lijkt een welles-nietes discussie te worden over vrijwilligerswerk in het algemeen.

Maar daar gaat het niet om. Het gaat erom dat in onderzoeken naar vrijwilligerswerk met kinderen feitelijk naar voren komt dat de huidige vrijwilligersindustrie naast vele mooie resultaten ook veel negatieve effecten heeft op de kinderen die we willen helpen en zelfs onwenselijke systemen van kinderopvang in stand houdt of, nog erger, uitbreidt.
Het draait om hen, niet om ons

Het is natuurlijk niet leuk om te horen dat je iets heel goed bedoelt en het uiteindelijk niet goed uitpakt, maar om onze kop in het zand te steken bij deze discussie en alleen maar heel hard te roepen wat er allemaal wel goed is, lijkt me niet de gepaste reactie. Want dan draait het dus om ons, wij die denken dat ze onze hulp nodig hebben.

De discussie die zou moeten plaatsvinden, is wat er dan precies zo schadelijk is voor de kinderen? Hoe werkt hechtingsproblematiek? Hoe kunnen we wel helpen zodat het duurzaam is voor de kinderen en de families en gemeenschap eromheen? Hoe zorgen we dat het belang van het kind te allen tijde voorop blijft staan? Wat kunnen organisaties die vrijwilligers uitzenden doen om te voorkomen dat kinderen “geschaad” worden? Hoe kan ik als vrijwilliger zorgen dat mijn hulp de juiste hulp is? Kortom, hoe verbeteren we vrijwilligerswerk met kinderen en zorgen we dat het altijd in het belang van het kind is, dat al de energie en het geld dat vrijwilligers erin stoppen niet verloren gaat?

Sta daarom als vrijwilliger voorop om te zorgen dat de wereld van vrijwilligerswerk met kinderen weer om de kinderen draait en wees kritisch in wat je kunt doen. Selecteer een vrijwilligersorganisatie die het belang van het kind voorop heeft staan, ook al moeten ze daardoor af en toe een nee verkopen.

Karin van Mullem

Op de website van Last Minute Weeshuis vind je meer informatie die handvatten geven als je kind of jijzelf vrijwilligerswerk wilt gaan doen. Hier vind je ook de richtlijnen die opgesteld zijn door het Better Care Network Nederland.

Dirty tourism in Cambodia Sat, 21 March 2015 Bennett Murray and Vandy Muong

Photographers in the Kingdom don”t see eye-to-eye on who should point their lenses at human suffering

Most days, Dutch photographer Michael Klinkhamer takes clients on photography tours around Phnom Penh.

Often they stroll around the Royal Palace, sometimes they walk the gritty streets downtown.

Occasionally – and more controversially – Klinkhamer takes the amateur snappers to the old dumpsite at Stung Meanchey, where people still scavenge in the remaining rubbish six years after the city moved the dump to Choeung Ek.

“[The tourists] want to experience reality – the real life, the harsh life – because there’s beauty in it” he said.

“If you take good pictures, there you might end up with amazing photographs. It’s romance: It’s the gypsy child with the dirty face – that makes people soft.”

This type of “dirty tourism” made headlines in the UK”s Daily Mail this week, when Spanish photographer David Rengel slammed tourists for taking photos of children at Siem Reap”s Anlong Pi dumpsite.

“While I was taking photos to demonstrate the realities of child labour, I realised tourists were arriving to visit, sometimes in buses and other times in tuk-tuks, Cambodian taxis; I thought it was horrible, and it should be reported” Rengel, who declined to comment to Post Weekend, was quoted as saying to the Daily Mail.

“In that moment, I changed my point of view and instead decided to report on the practice of tourism as one of the causes of slave labour, including child labour.”

Klinkhamer said it was “hypocritical” for photojournalists to claim a moral high ground over amateurs.

“If you”re a professional photographer or a journalist, why would you be entitled to cover that for a newspaper, and not a tourist?” he said, adding that amateur photographers engage in citizen journalism by sharing their images on social media.

“Maybe because of all these tourists coming down there and photographing it and talking about it, there will be something done about it” he said.

While visiting blighted communities, Klinkhamer said he takes care to direct his clients to local businesses and NGOs working in the area.

He also has pre-existing relationships with the locals and encourages guests to mingle.

But photojournalist Thomas Cristofoletti, co-founder of the Cambodia-based Ruom Collective of journalists, said he was uneasy with amateur photographers seeking out grim situations.

“I don”t enjoy going to see people suffering – that”s not something I like to do, and I don”t understand how people could pay to have this kind of experience” he said.

Seng Savy
Former scavenger Seng Savy at his house near the old dump in Stung Meanchey. KIMBERLY MCCOSKER

While he said citizen journalism had its place, particularly during sudden situations requiring quick action, photographers should generally have professional backgrounds before attempting to navigate the ethical dilemmas of bearing witness to poverty.

“You need preparation and [to] follow some kind of ethics to be able to document the reality of a problem” he said.

James Sutherland, international communications coordinator at NGO Friends International, which works at the Anlong Pi dumpsite, said the distinction between legitimate reportage and exploitation was not always clear.

“There”s a very fine line indeed here about exploiting the people you”re supposedly trying to help by reporting the issue,” he said, adding that he has concerns about photojournalists” effects on poor communities and condemns organised tours entirely.

In one instance, Sutherland saw an image of the Anlong Pi dumpsite with exaggerated red colouring that gave the area a hellish glow. Terrible as the site may be, he found the manipulation distasteful.

“[Scavengers] are not objects, they”re not another piece in your scenario” he said.

Sutherland also said that informed consent can be tricky to obtain when children are involved.

“Children are just fascinated by the idea that someone wants to take their picture – they will have a look at it, have a laugh with it and joke about it, but they have no idea what”s going to happen with that image” he said.

Cristofoletti said that, while such ethical problems are well known among photographers, he feared amateurs would not have the professional background to make good choices.

“It’s not ethical to take pictures of minors without consent of the parents, probably something tourists don”t know” said Cristofoletti, adding that in certain instances he has opted to obscure the identities of children even with parental consent.

“You don”t need to see the faces to understand the reality – I can still try to preserve the dignity of the minor without exposing him to the public. That”s something you know because you”re professional, because you”re doing this job and you know the rules.”

At the old Stung Meanchey dumpsite in Phnom Penh, where people still pick through six-year-old refuse, scavengers expressed mild bemusement that foreigners would care to photograph their neighbourhood.

Seng Savy, a 25-year-old who works as a community seamstress from his shack next to the dump, said he would see up to 10 foreigners a day visiting the site before it closed.

“First I wondered why they came to take pictures of us, but then I realised that maybe they took pictures to show their friends in other countries the young Khmer people living in the rubbish,” he said, adding that he hoped the pictures would garner international aid.

Soung Nget, a 29-year-old scavenger, said foreign visitors were an interesting novelty.

“I have little education, and I was happy when I saw many people interested in me. They’re strange people” he said.

Authors: Bennett Murray and Vandy Muong

Scroll Up