2013 Niet Pluis

Zoals gebruikelijk proberen we tijdens onze vakantie ook inspiratie op te doen uit internationale uitwisselingen.

Europa en Azie lijken soms zo verschillend maar toch ook weer zo het zelfde.

Zo verschillend als het gaat om de weeshuisindustrie of toch niet zo verschillend ?

Ego’s, logo’s, slogans

Op een site waar vrijwilligers geworven worden voor een kinderhuis in Azie (Sulawesi) staat het logo van een internationale organisatie tegen kindermisbruik. Bij navraag kennen de internationale organisatie en het kinderhuis elkaar niet. Ook de eigenaren van het kinderhuis zeggen het logo op hun site niet te kennen. Het logo op de site wekt de schijn dat de internationale organisatie het kinderhuis steunt. Bezoekers van de site worden hierdoor misleid. Bezoekers van de site zijn veelal mensen die overwegen vrijwilligerswerk te doen of anderzins het kinderhuis te ondersteunen.

De internationale organisatie heeft actie onder nomen en het logo laten verwijderen. De eigenaren probeerden het nog een keer met het logo van een vergelijkbare organisatie. Ook deze organisatie heeft actie ondernomen en het laten verwijderen.

A whole world …

Ook in Nederland zien we misleiding door ego’s, logo’s en slogans. Of het nu gaat om een reclame voor tandpasta, brillen of om nieuwe vormen van hulp en behandeling. Het is helaas veelal oude wijn in nieuwe zakken. Het gaat helaas vaak met name om organisatie belangen (o.a. voortbestaan, uitbreiding, concurrentie ed)  ipv kwalitatief betere duurzame producten of diensten leveren. De markt werking maakt dat organisaties tegen elkaar uitgespeeld worden en dat terwijl juist samenwerking en samenhang synergie levert.

It takes the whole village/world to raise the child.

Alles draait om geld

De eigenaren van (de site van) het kinderhuis waar vrijwilligers voor geworven worden blijken ook eigenaren van reisbureau’s. Het verhaal gaat dat er naast een klein hotelletje ook een groot hotel in aanbouw is. De vrijwilligers betalen een fors bedrag (ongeveer 200 euro per week) en zelf de vliegtickets. Nergens is terug te vinden hoeveel geld er nu daadwerkelijk naar kinderen gaat voor b.v. eten, studie, kleding e.d. … Gezien de bedragen en levenskosten in Azie roept een en ander vragen op over de geldstromen. De suggestie word op zijn minst gewekt dat zaken mogelijk door elkaar lopen van winstgevende bedrijven en stichtingen zonder winst oogmerk.
Het kinderhuis ziet er verzorgd uit. Er is gezorgd voor de basis zaken. Maar hoe zit het met de daadwerkelijk zorg voor de individuele kinderen? Of is het kinderhuis verworden tot een beschikbaar middel voor financiering. Veel kinderen zijn niet wees, met bepaalde dagen word geprobeerd hen onder te brengen bij de families en bij problemen worden zij teruggeplaats bij de familie. Waarom is de hulp niet direct beschikbaar voor kinderen en hun families? Een vraag die ook gesteld word in het onderzoek ‘someone that matters” (2007)

It’s all about money …

Ook in Nederland gaat het om geld. Onlangs lazen we dat extra zorggelden bedoeld voor ‘handen aan het bed’ en dus extra personeel besteed werd aan bv software, opleiding en/of management. Ook zien we in Nederland toename van besteding van geestelijke gezondheid gelden oa door etikettering via DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders – Handboek voor psychische aandoeningen).

Veel begrippen uit de DSM zijn sterk gerelateerd aan sociaal-culturele waarden en hun veranderingen. Op basis van de DSM kan een DBC (diagnose behandel combinatie) geopend worden waar een prijskaartje aan hangt. Een DBC geeft het geheel van activiteiten van de behandelaar weer (bijvoorbeeld vormen van diagnostiek, behandeling, begeleiding, etc.) voortvloeiend uit de zorgvraag van de patiënt De zorgverzekeraar betaald.

Stijgen de kosten omdat organisaties slim gebruik weten te maken van het systeem (perverse prikkels) of omdat er daadwerkeliik meer mensen zijn die hulp nodig hebben bij psychiatrische aandoeningen?

Vrijwilligerswerk met kinderen in het buitenland

Op de site word vrijwilligerswerk volop aangeprezen. Tijdens ons bezoek waren er 3 vrijwilligster aanwezig en er zouden er nog 3 komen. In het weeshuis waren 14 kinderen (maximaal konden er 20 verblijven). Er waren geen afspraken over werkzaamheden. Het was aan de vrijwilligsters zelf wat zij gingen doen. Ze vertelden dat het gehanteerde dagprogramma als vanzelf liep, ieder kind kende zijn taken en kinderen zorgden voor elkaar. Dit is een beeld wat wij herkennen van andere kinderhuizen in Azie. Ook in het onderzoek “someone that matters” (2007) komt dit beeld naar voren. De vrijwilligsters voelden zich in eerste instantie overbodig. Er is geen matching tussen vraag en aanbod wat betreft kwaliteiten en werkzaamheden. Geen voorbereiding op wat de vrijwilligers kunnen verwachten in een andere cultuur en in het kinderhuis. Uiteraad maken de vrijwilligsters zelf er het beste van. Het binnen halen van vrijwilligers voor de financiele bijdrage lijkt bepalend te zijn en niet het vrijwilligerswerk met als doel het belang van de kinderen. www.bettercarenetwork.nl vraagt ook aandacht voor vrijwilligerswerk met kinderen in het buitenland en heeft oa voorlichtingsdagen en folders.

In Nederland zien we toenemende belangstelling voor vrijwilligerswerk in allerlei vormen en maten …

Samenkracht

Kinderhuizen en toeristen

Op de site is aangegeven dat er een algemeen studiefonds is en je geen kind specifiek financieel kan ondersteunen. Wij kwamen echter een Nederlandse tourist tegen die wel een bepaald kind sponsort.
Deze Nederlander vertelde dat hij ooit vrijwilliger is geweest maar nu niet meer in het betreffende kinderhuis mag komen, slechts nog om het kind dat hij sponsort te halen en brengen. Wij kwamen hem tegen hand in hand lopend met een klein meisje op het terrein van een kinderhuis even verderop. Hier verblijft een zusje van het sponsorkind. Hij had kippen gebracht naar dit kinderhuis.

Op het moment dat wij rond geleid worden door de eigenaar loopt hij ook mee. Hij lijkt ‘kind aan huis’ in dit kinderhuis en gaat in onze beleving erg vrij met de kinderen om. Hij vertelt verschillende verhalen waarvan wij ons afvragen waarom hij ons dit verteld. Zoals bv over een logeerpartij bij de moeder van het sponsorkind, seksuele voorlichting, een weldoener die een wasmachine ed kwam brengen, het weigeren van bepaalde werkzaamheden in Nederland….hij praat graag.

De verschillen tussen de info op de site en de informatie van de Nederlander roepen vragen op. In de korte ontmoetingen met de Nederlander is het ons niet duidelijk geworden waarom hij precies niet meer in het ene kinderhuis mag komen.

Children are not tourist attractions

Het is voor ons (met onze nederlandse kennis, cultuur, normen, waarden) onbegrijpelijk dat een toerist kan rondhangen in een kinderhuis. Voor de betreffende Nederlander was het uiteraard niet rondhangen maar afspraken maken/hebben over halen en brengen van bezoeken zusje.

“Children are not tourist attractions …”

Een jaar na ons bezoek is er in de media uitgebreid aandacht voor de weeshuisindustrie, luister en kijk mee bij vergelijkbare praktijken …

Canvas – Weeshuisindustrie in Cambodja

Cultuur verschillen

Op de site van het kinderhuis is een persoonlijke pagina van de kinderen. Hier staat informatie op ook over het kind dat de Nederlander financieel ondersteunt/sponsort. De nederlander vertelt dat hij vorig jaar een paspoort had geregeld voor het kind (inmiddels jonge vrouw) omdat hij haar naar Nederland wil halen voor een diagnose door kennissen van hem. Van eventuele behandeling is geen sprake ivm de financiele en verzekeringstechnische situatie. Op de site is te lezen dat het kind al met het kinderhuis naar de ziekenhuizen in de grote steden is geweest alwaar een diagnose gesteld is.

De info op de site en de informatie die de Nederlander gaf roepen vragen op. Vragen zoals waarom zou je deze inmiddels jonge vrouw van 19 jaar voor een paar maanden naar Nederland (uit haar vertrouwde omgeving) willen halen terwijl er een diagnose ligt en zij niet in Nederland behandeld zal worden. De belangrijkste vraag is natuurlijk wat deze jonge vrouw er zelf van vind. Wil zij naar Nederland voor een diagnose door kennissen van de Nederlander of voelt ze dat ze geen keuze heeft gezien zijn inzet financieel (studie, mobiele telefoon, bezoek moeder, zusje e.d.) maar ook als nadrukkelijk aanwezige ‘witte persoonlijkheid’. Hoe vrij is zij om haar eigen keuzes te maken ?

Afhankelijkheidsrelatie

Door de verhalen die de Nederlander verteld heeft (o.a. willen bepalen in het kinderhuis omdat hij inventaris geschonken heeft, financieel sponseren en willen bepalen wat het kinderhuis doet aan vervolghuisvesting e.d., paspoort regelen voor medische diagnose …) is er bij ons het beeld ontstaan van een duidelijke macht – afhankelijkheids relatie. De Nederlander gebruikt zijn ‘witte macht’ voor zaken die hij belangrijk vind. Machtspositie is ontstaan oa richting kinderhuis, het sponsor kind, de moeder van het sponsorkind, het kinderhuis waar het zusje van het sponsorkind verblijft e.d. De Nederlander vertelde NB dat hij in Nederland een beroep heeft waar hij juist dagelijks met afhankelijkheidsrelaties en macht om moet gaan. Des te meer verbaasde het ons hoe deze Nederlander (mogelijk naar eer en geweten) zich manifesteerde in deze situatie/cultuur.

Uiteraard willen wij niemand onbedoeld beschadigen. We kennen immers allemaal de verhalen van bv de ten onrechte beschuldigde politieman van t waddeneiland, het boek valse zeden en de mensen die onterecht vast hebben gezeten. Maar ook kennen we de zaken van misbruik door de gewaardeerde badmeester, de aardige medewerker in de kinderopvang en de enthousiaste akela bij de scouting.

En al die mensen achter de computer. Zie Sweetie.

Bovenstaande punten zijn dilemma’s voor ons. We hebben deze feedback naderhand dan ook teruggegeven. We hopen door het geven van feedback een bijdrage te hebben geleverd aan bewustwording, lerend vermogen en het verder professionaliseren van de ondersteuning aan kinderen in Azie.

Zie: Think child safe


2014 en 2015

In 2014 laait de media aandacht op rond weeshuis industrie en vrijwilligers werk, zie bijvoorbeeld;

Zie ook: 2014 Doen wij nog wel het goede?

Last Minute weeshuis (2015)