2013 Lef voor Kinderen

Hebben we in Nederland het lef om werkelijk te investeren in de toekomst, in kinderen?

Een ramp op zijn tijd geeft richting aan beleid. Zo zijn de twee door hun vader vermoorde broertjes aanleiding om essentiële zaken op de agenda te krijgen. Zaken waar Lef voor nodig is om ze door te voeren in het leven. Leven is het meervoud van Lef. Leven zit er niet meer in voor de vader en de vermoorde broertjes. Maar ons leven vraagt nog wel veel lef van ons allen om voor vele kinderen een aantal zaken essentieel te veranderen. Via twitter, blogs, columns e.d.. steken mensen met lef hun nek uit om verbeteringen aan te brengen voor vele kinderen. Kinderen zijn de toekomst !

Enkele twitter berichten;

@BBKwetter Mooi moment om VECHTSCHEIDING op agenda te krijgen en wat mensen die voorheen de liefde bedreven elkaar en de kinderen vervolgens aan doen..

@PDijkshoorn Wijze woorden ‪@michadewinter nav dood 2 jongens: wel onderzoeken of er fout gemaakt is, maar illusie te denken dat het nooit meer gebeurt

@whasselaar Het met beschuldigende vingers wijzen naar de jeugdzorg..Voorzie weer een terreur van nieuwe protocollen en nog meer angst bij hulpverleners.

@RvdK_minvenj Van 4800 naar meer dan 5200 vechtscheidingsonderzoeken. 
Vechtscheidingen komen in alle lagen vd bevolking voor.

@egerrit Grunberg/VK; open samenleving impliceert nemen van risico’s. Absurde eis uitbannen elk risico is geen teken van weerbaarheid maar van zwakte.

@BBkwetter It takes the whole village bij het voorkomen dat onomkeerbare wanhoopsdaden uitgevoerd worden door ex geliefden in vechtscheiding.

@RobertVermeiren ‪#VK @michadwinter Effect van eerdere drama’s was dat kinderen sneller uit huis werden gehaald. Ook daar zijn drama’s uit voortgekomen.

@SWVBdh En dat zijn er veel! “We horen nooit hoeveel drama’s Jeugdzorg heeft voorkomen”.

@parlanjeugdhulp Lees de column van Malou van Hintum ‪#Volkskrant. Andere kijk op ‪#Jeugdzorg en het drama rond Julian en Ruben.

Malou van Hintum, politicoloog en columnist, schrijft oa over de aangewezen schuldigen n.l. de vader en jeugdzorg;

“De vader, omdat hij zijn twee zonen en zichzelf heeft vermoord. Die daad is afschuwelijk, en daarom is het eenvoudig om hem de schuld voor de vechtscheiding die ten grondslag zou liggen aan dit drama, ook volledig in de schoenen te schuiven.

Jeugdzorg is altijd een gemakkelijk doelwit, want als er iets is wat natuurlijk nooit vlekkeloos kan verlopen, is het de opvang van en zorg voor mensen met ingewikkelde problemen. Laat staan als die mensen, vriendelijk gezegd, niet graag bij elkaar op de koffie gaan. Dat er verschillende mensen en instanties aan te pas komen om die problemen op te lossen, geeft Jeugdzorg in de media en voor het grote publiek automatisch een brevet van onvermogen.

Laten we wel wezen: het enige dat wij als buitenstaanders weten van de vader en moeder van Julian en Ruben en de broertjes zelf, is dat er fikse problemen waren. We hebben maar een oppervlakkig idee van de aard daarvan. We weten bijvoorbeeld niet of de vechtscheiding waarvan sprake zou zijn, te wijten was aan één partij die de boel traineerde of aan twee mensen die hun hakken in het zand zetten.

Hoe dan ook, kennelijk kon of wilde de vader de hele situatie niet meer aan, en heeft hij besloten er een drastisch einde aan te maken. En kennelijk kon het feit dat hijzelf een nieuwe partner had gevonden, hem daar niet van weerhouden.

Achteraf is dat gemakkelijk geconstateerd”.

Potentiële kindermoordenaars
Telkens als er een dramatisch incident plaatsvindt, en dat is eens in de paar jaar, staat Jeugdzorg volop in de schijnwerpers. We horen in de tussentijd nooit welke drama’s zijn voorkomen. We horen ook nooit hoeveel vergelijkbare gevallen er waren die niet geleid hebben tot moord en doodslag.

Menselijk gedrag voorspellen is een van de moeilijkste dingen die er zijn. Mensen kunnen veranderen, omstandigheden kunnen veranderen, toevalsfactoren kunnen een situatie ten goede of juist ten kwade keren. Vergelijkbaar gedrag in vergelijkbare situaties hoeft niet dezelfde gevolgen te hebben. Als we alle vaders moeten vrezen die hun kind weleens hardhandig vastpakken en een keer onder de douche zetten om af te koelen, lopen er aardig wat potentiële kindermoordenaars in Nederland rond.

Geen recht
Iets anders is dat er altijd gruwelijke incidenten zullen blijven. Elk risico uitbannen is onmogelijk. Wel moeten hulpverleners proberen de zorg zo goed mogelijk te organiseren, en daar valt nog best wat te verbeteren. De aankomende forse bezuinigingen in de jeugdzorg, samen met de razendsnelle decentralisatie van deze zorg naar de – niet zelden onervaren en slecht geïnformeerde – gemeenten, beloven wat dit betreft juist niet veel goeds. Bedenk daarbij dat psychiatrische zorg voor kinderen geen recht blijft, maar een gemeentelijke voorziening wordt, en je ziet het nu al aankomen: meer slachtoffers, meer incidenten.

“Soms kan voorspellen wél.”

Kinderen maar ook bezuinigingen en decentralisatie vragen om transformeren met lef!

@BBkwetter Jeugdzorg kan zonder dwang!het kan echt anders! Maar dan moeten we durven transformeren !

Er zijn maar weinig landen ter wereld waar in de jeugdzorg zoveel dwangmaatregelen worden toegepast en waar zoveel kinderen worden opgesloten als in Nederland.

Kan dit ook anders?

De raad van bestuur van Spirit heeft hierover een opiniestuk geschreven.

“Wanneer er in Nederland ernstige problemen zijn bij opvoeden en opgroeien dan kunnen er dwangmaatregelen worden toegepast. Bijvoorbeeld kinderen onder toezicht stellen van de staat door de inzet van gezinsvoogden. Of kinderen opnemen in gesloten instellingen zoals Jeugdzorg-plus instellingen en justitiële jeugdinrichtingen. Het argument voor deze dwangmaatregelen ligt meestal in het feit dat de veiligheid in het geding is, veiligheid voor het kind of de veiligheid voor de maatschappij.

Wanneer wij als professional kijken naar de ouders en kinderen die dit betreft, dan zien we vooral onmacht. Onmacht in het opvoeden en onmacht om het leven op een normale manier vorm te geven. Ons antwoord op deze onmacht is het inzetten van dwangmaatregelen in combinatie met hulp. Ik vraag mij ernstig af of dit wel een passende combinatie is.

Als ouder weet je zelf wel dat wanneer je kind onhandelbaar is, het pedagogische antwoord van dwangtoepassing (lees: straf) meestal slecht werkt. Begrijpen wat een kind drijft en hoe je echt in contact komt, werkt veel beter. Straf en repressie kunnen juist een beletsel voor dit contact zijn.

Wat in het klein niet werkt, werkt in het groot (stelselbreed) ook niet. Dat zie je terug in het averechts effect dat dwangmaatregelen en het dreigen hiermee hebben. Uit angst voor dwangmaatregelen wenden ouders die hulp nodig hebben zich niet vrijwillig tot de hulpverleners en blijven ze argwanend bij opgelegde hulp.

Daarnaast zijn aan het dwangsysteem een groot aantal organisaties verbonden: instellingen die jeugdbescherming en jeugdreclassering uitvoeren, het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK), de kinderrechters en de Raad voor de Kinderbescherming. Uiteraard zijn aan de inzet van deze organisaties hoge kosten verbonden. Ook zorgt het systeem voor doublures: gezinsonderzoeken worden door zowel het AMK als de Raad gedaan en naast een gezinsvoogd is ook een jeugdhulpverlener in het gezin actief. Er moet daardoor veel overleg en afstemming plaatsvinden. Ook bij cliënten leidt het tot verwarring: wie gaat over wat?

Kan dit ook anders? Menslievender en effectiever? Het antwoord is eenvoudig en te vinden op enkele honderden kilometers van Nederland.

In Denemarken helpt men precies dezelfde ouders en kinderen met precies dezelfde problemen, zonder gedwongen maatregelen.

Hier bestaan alle bovengenoemde dwang-instituties niet. De jeugdhulp valt er sinds 2007 onder de gemeenten. Bij problemen bij opgroeien en opvoeden bieden maatschappelijk werkers van de gemeenten hulp. De veiligheid van kinderen wordt met hetzelfde instrument als in Nederland in kaart gebracht, namelijk signs of safety. Echter, het systeem is gebaseerd op waarden als vertrouwen en gelijkwaardigheid.

De maatschappelijk werkers kunnen in ingewikkelde situaties meer gespecialiseerde organisaties inschakelen. Voor uithuisplaatsingen zijn er pleeggezinnen en een beperkt aantal leefgroepen.
In slecht een klein percentage (8%) van alle uithuisplaatsingen is er sprake van onvrijwillige uithuisplaatsing. Een gemeentelijke commissie, bestaande uit twee psychologen, een rechter en twee locale politici besluit over de gedwongen uithuisplaatsingen. Vijf mensen. Geen Raad voor de Kinderbescherming, geen gezinsvoogden, geen kinderrechters. In deze gevallen betreft het meestal ouders met een verstandelijk beperking of zwaar drugsverslaafden.

Jongeren die een delict hebben gepleegd of zeer ernstige problemen hebben worden in open instellingen met intensieve begeleiding geplaatst. Weglopen kan. De groepsleider loopt net zo lang met de jongere mee naar buiten tot hij het opgeeft. En het werkt!

Na intensieve menslievende begeleiding bereikt men goede resultaten met deze jongeren en hun ouders. Maar liefst 75 % slaagt erin om weer een goede plek in de maatschappij te vinden.

De nieuwe jeugdwet is in Nederland aanstaande, ook hier gaat de jeugdhulp over de gemeenten. Dit is het moment om ook het dwanggedeelte ter discussie te stellen. Met als bijkomend voordeel: de gehele bezuiniging op jeugdhulp kan worden opgevangen zonder kwaliteitsverlies. Met bovenal een effectievere én menslievende benadering.”

Hebben we in Nederland het lef om werkelijk te investeren in het leven en in de toekomst?

De tijd zal ons het leren!