01 – Zwijgen verbreken

Het begon met een praatje op straatFemke, de postbode, wist dat ik iets met jeugdhulp deed. Ze vroeg mij wat ik er van vond dat ieder zich verschuilt achter bureaucratie en privacy, iedereen doorschuift naar de ander en elkaar afdekt en niemand zijn nek durft uit te steken waardoor vele kinderen vergeten worden. Ik vraag Femke wat zij precies bedoeld. Vervolgens vertelt Femke een schokkend verhaal uit de rauwe praktijk van jeugdland. Ik beloof haar dat ik het voor haar zal opschrijven en onder de aandacht zal brengen. Ik zie dat als mijn morele plicht. Omdat ik het eigenlijk niet kan geloven, vraag ik haar of ik een aantal stukken mag zien en lezen. Achter een wir war van normen, waarden, gevoelens en emoties liggen feiten, fotoboeken, papieren, brieven, mails, apps e.d.

AanklachtFemke vertelt dat zij het zwijgen wil doorbreken en de ervaringen van haar man Gerben en zichzelf onder de aandacht wil laten brengen omdat ze niet kan begrijpen dat er enerzijds zoveel aandacht is voor het verbeteren van de situatie van kinderen, maar aan de andere kan het stil blijft en er niets lijkt te gebeuren. Het lijkt er op alsof de angst regeert en niemand zijn nek durft uit te steken. De rechten van kinderen delven het onderspit als het gaat om de macht van de gezagsdragers en de angst bij de omstanders. Omstanders uit het netwerk zoals familie, vrienden, buren maar ook de professionele omstanders o.a. huisarts, kinderarts, consultatie bureau, schoolarts, leerkrachten, rechters, hulpverleners, verpleegkundigen, (systeem)therapeuten e.d.. En op de radio hoor ik dan van alles voor bij komen, vertelt Femke, zoals de spotjes van Veilig Thuis waarin een meisje aangeeft dat haar papa zo sterk is dat hij een gat in de deur kan slaan. De kauwgombalbel actie van de TaskForce Kindermishandeling. De kritische signaleringen van de kinderombudsman. Het manifest Kring van Veiligheid ‘huiselijk geweld te lijf’ etc….Ondanks deze politieke drukte en buitenkant van initiatieven, beleid en PR blijven er nog veel vergeten kinderen. Kinderen achter de voordeur, kinderen die niet gezien worden, kinderen waar naar niet geluisterd wordt.

De wereld is niet maakbaarIk vertel aan Femke dat jeugdland niet kan voorkomen dat er kinderen mishandeld worden en gedood. Maar het gegeven dat de wereld niet maakbaar is mag geen excuus zijn voor de vele kinderen die aan hun lot worden overgelaten. Afhankelijke kinderen die het zelf maar uit moeten zoeken achter de voordeur met hun verantwoordelijke gezag dragende ouders. Daarom wil ik Femke graag helpen om haar ervaringen te delen met het grotere publiek.

Wij hebben geleerd te zwijgenFemke vertelt dat ook zij met haar man Gerben onderdeel zijn gaan uitmaken van het verhullende systeem van het afdekken van kindermishandeling. We willen immers allen dat het goed gaat en aansluiten bij het positieve. Kinderen horen thuis en wij ondersteunen eigen kracht. Ook wij wilden dat het goed zou gaan met de kinderen in het gezin, vertelt Femke. Als het weer even beter ging verscheurde ik mijn krabbels over de pijnlijke dingen die wij nu weer mee gemaakt hadden, vervolgt Femke. Wij keken niet terug maar vooruit en probeerden de beelden op ons netvlies te vergeten. We probeerden door de jaren heen onbewust het patroon te ontkennen.

Beschermende factor Femke vertelt verder dat zij en haar man jaren lang voor een groot deel de verzorging en opvoeding van James op zich genomen hadden. Niet zomaar natuurlijk maar omdat er forse gezinsproblemen speelden. Als van nature schoten wij te hulp. We verbaasden ons er wel over dat omstanders zoals kinderarts, huisarts, consultatiebureau, school e.d….vrij wel niets deden voor de kinderen in dit gezin. Dit terwijl het duidelijk was voor een ieder dat er meer hulp nodig was voor de kinderen. De ouders hielden dit nadrukkelijk af. James maakte deel uit van ons leven, vervolgt Femke, is perioden wel 5 dagen/week bij ons geweest, hij ging mee naar vrienden (met kinderen) en familie. We hebben een boekenkast vol voorgelezen voor het slapen gaan. Hij haalde met opa zijn zwemdiploma’s, leerde fietsen en haalde zijn diploma computervaardigheden. Er ontstond een nauwe hechte affectieve vertrouwensband. Na 14 jaren op eieren te hebben gelopen verbraken de ouders het contact toen wij ook met school onze zorgen hadden gedeeld en kwam het uiteindelijk toch zo ver dat wij een melding hebben gedaan bij Veilig Thuis, aldus Femke.

Veilig ThuisVeilig Thuis is de organisatie waar per 1 januari 2015 het Steunpunt Huiselijk Geweld en het Advies en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) zijn ondergebracht. Femke geeft aan dat ze dachten dat er na de melding eindelijk ondersteuning zou komen voor het gezin. Wij maakten ons meer zorgen nadat we de melding hadden gedaan bij Veilig Thuis dan er voor. Femke vertelt dat zij zich af geserveerd voelden als een overbezorgde opa en oma.

Rechten van kinderenIeder kind is er één en heeft het recht om op een plek te wonen waar hij mag zijn wie hij is, ruimte en steun krijgt om zijn talenten te ontwikkelen, zich goed en thuis voelt en contact kan hebben met familie en vrienden, inspraak heeft en niet bang hoeft te zijn.

KlachtenFemke en Gerben hebben het er niet bij laten zitten en zijn de klachten procedure ingegaan. Femke geeft aan dat zij klachten hadden over de handelswijze van Veilig Thuis zowel op procesmatig vlak, bejegening en inhoud. De klachten op proces matige vlak werden wel erkend. De klachten over bejegening werden ter harte genomen, al bleven deze klachten bestaan gedurende het proces. De klachten over inhoudelijke beslissingen werden ontkent en afgedekt met privacy. Veilig Thuis speelde een essentiële rol bij de door ouders opgelegde contactbreuk tussen James en ons. Femke geeft aan dat VT deze vorm van kindermishandeling ondersteunde. De klachten procedure leverde op dat er in het laatste gesprek is aangegeven dat er hulpverlening zou komen voor het gezin. Dat was wat wij beoogden met de melding, vertelde Femke. Echter het onthouden van het recht op ‘familie life’ en het toestaan dat het contact met ons als hechtingsfiguren en beschermende factor voor James verbroken werd is door veilig Thuis niet opgepakt. Sterker nog er werd zichtbaar dat binnen de werkwijze van Veilig Thuis de privacy en rechten van gezagsdragers (of wel de vinken) gaan boven het belang van het kind (de vonken). Ook de externe onafhankelijke klachten commissie heeft nadat het erg onder de indruk was tijdens de hoorzitting een en ander afgedaan na 8 weken met onbegrip; er is toch hulpverlening gekomen, waarom klagen opa en oma dan nog over de handelswijze van Veilig Thuis?

Femke vervolgt:“Wij horen van VT, gemeente, klachten commissie e.d.. dat wij begrip moeten hebben voor het feit dat zij niets zouden kunnen doen. Het enige waar wij op dit moment nog begrip voor op kunnen brengen zijn mensen die zich in willen zetten voor de belangen van James (en zijn broertjes), die de rechten van het kind prioriteit geven en hun nek uit durven te steken, die angst onder ogen durven zien en zich niet verschuilen achter veerkracht, privacy etc… Mensen die Gerben en mij uit willen leggen dat James in deze situatie kan zijn wie hij is, voldoende ruimte en steun krijgt om zijn talenten te ontwikkelen, zich goed voelt thuis, contact kan hebben met familie en vrienden, inspraak heeft en niet bang hoeft te zijn etc… Waar zijn die mensen?”

Kind als eerste overwegingFemke hoopt met het onder de aandacht brengen van haar ervaringen een bijdrage te leveren aan het ten uitvoer brengen van het Verdrag inzake de Rechten van het Kind en de bedoelingen van de nieuwe jeugdwet die is ingegaan op de transitie datum 1 januari 2015.

Femke: “ik kan de wereld en de mensen niet veranderen, maar wel kan ik alle omstanders een spiegel voor houden, opdat ik mij zelf ’s avonds nog in de ogen kan kijken”.

Ik pak een paar kleine stukjes uit het hele verhaal van Femke en maak er een vervolg verhaal van onder de titel ‘Angst regeert’. Liefhebbers kunnen er achter nog stukken uit de klachtenprocedure lezen.

Klik op Afbeelding